Gezocht: faalverhalen

Dit evenement is onderdeel van een reeks evenementen georganiseerd in samenwerking met De Nieuwe Utrechtse School in het kader van het 78e lustrum van de Universiteit Utrecht.

Verhalenvertellers gezocht!

Iedereen die werkt in, met of rond de publieke sector kent ze: projecten die vastliepen, beleidsideeën die anders uitpakten, innovaties die strandden, verkeerde inschattingen. Het zijn ervaringen die we meestal liever voor onszelf houden.

Dat is een gemiste kans. Juist het zichtbaar maken van wat misging schept ruimte voor erkenning, reflectie en een eerlijker gesprek over handelen onder onzekerheid.

Daarom organiseren wij het Failure Story Festival: een evenement waarbij we het gesprek over afrekencultuur openbreken.

Wij nodigen ambtenaren, bestuurders, beleidsmakers en betrokken uit om faalverhalen te delen: waargebeurde, zorgvuldig vertelde verhalen over wat niet lukte.

Waarom faalverhalen?

De publieke sector is uitstekend in het zichtbaar maken van fouten van anderen. Parlementaire enquêtes, mediaberichtgeving en keukentafelverhalen leggen falen genadeloos bloot. Dit wordt ook wel afrekencultuur genoemd. En deels is dat terecht: falen kan grote gevolgen hebben voor burgers. Het is dus belangrijk dat betrokken mensen en organisaties verantwoordelijk worden gehouden voor hun beslissingen.

Niemand wilt zelf onder dat vergrootglas komen te liggen. Binnen de overheid is falen daarom iets geworden dat koste wat kost moet worden voorkomen. Fouten worden gezien als bewijs van onbekwaamheid, terwijl fouten vaak een logisch gevolg zijn van handelen onder onzekerheid. Het gevolg is een krampachtige focus op controle, risicomijding en verantwoordingsmechanismen.

Dat heeft een pervers effect. Beleidsontwikkeling en uitvoering raken steeds sterker gericht op het vermijden van fouten in plaats van op het realiseren van het beste beleid. Ruimte voor experiment, maatwerk en professionele afweging verdwijnt, omdat juist daar soms risico’s bij horen.

Zo verdwijnt falen onder het tapijt. Het wordt niet besproken of gerapporteerd.

Faalverhalen doorbreken die dynamiek. Ze maken zichtbaar wat anders verborgen blijft, en laten zien dat zorgvuldig handelen soms ook betekent: risico’s nemen, zonder garantie op succes.

Faalverhalen zijn verhalen die laten zien:

· hoe redelijke keuzes toch verkeerd uitpakten;

· hoe goede bedoelingen botsten met systemen, regels of realiteit;

· hoe het handelen werd ingeperkt door onzekerheid, tijdsdruk, complexiteit en tegenwerking.

Geloofwaardige verhalen zonder moraal

Klassieke verhalen eindigen met een duidelijke les: zo moet het. Faalverhalen doen dat zelden. Ze hebben vaak geen heldere afsluiting, geen eenvoudige oplossing, geen eenduidige schuldige. Juist dat maakt ze waardevol.

Een goed faalverhaal laat zien hoe het gebeurde, niet wie faalde. Het erkent twijfel, ambiguïteit en onbedoelde effecten.

Invoelbare verhalen zonder schuldigen

Falen in de publieke sector is zelden het gevolg van één slechte beslissing of één incompetent persoon. Het ontstaat in netwerken van beleid, uitvoering, politieke druk, maatschappelijke verwachtingen en beperkte middelen.

Daarom zoeken we verhalen die:

· worden verteld vanuit het perspectief van mensen in het werk;

· recht doen aan samenwerking, afhankelijkheid en frictie;

· geen karikaturen maken van ‘de bureaucratie’ of ‘de burger’.

Een faalverhaal hoeft niemand te redden of te veroordelen. Het hoeft alleen invoelbaar te zijn.

Relevante verhalen zonder Grote Les

We zijn niet op zoek naar dé verklaring van waarom de overheid faalt, of naar hét recept om falen te voorkomen. Grote verklaringen schieten vaak tekort.

Wat we wél zoeken, is een veelheid aan kleine verhalen: verschillend, soms tegenstrijdig, maar samen rijk genoeg om reflectie en gesprek mogelijk te maken. Verhalen die professionals herkennen en die nieuwe vragen oproepen over beleid, organisatie en verantwoordelijkheid.

Niet elk falen bevat een duidelijke les. Sommige dingen gaan mis zonder dat ze vermijdbaar waren, zelfs niet met betere informatie, meer tijd of meer zorgvuldigheid. In complexe maatschappelijke vraagstukken is dergelijke onzekerheid een gegeven.

Dat maakt faalverhalen niet minder waardevol. Integendeel: juist verhalen zonder heldere conclusie laten zien hoe beleid en uitvoering zich bewegen in een complexe werkelijkheid die niet volledig beheersbaar is. Faalverhalen nodigen uit tot een zorgvuldiger onderscheid tussen nalatigheid en pech, tussen slechte keuzes en onvermijdelijke risico’s en dragen zo bij aan vertrouwen in de overheid.

Een faalverhaal hoeft dus niet te eindigen met “dit hadden we anders moeten doen”. Soms eindigt het eerlijker met: “we wisten het niet, en we konden het ook niet weten.”

Deel jouw faalverhaal

Heb jij een ervaring die niet goed afliep, maar wel gedeeld moet worden?

Een project dat strandde, een beleidskeuze die verkeerd uitpakte, een innovatie die niet werkte zoals gehoopt?

Stuur ons je verhaal om te delen op het Failure Story Festival op 17 april 2026 in Bibliotheek Utrecht. Om het taboe op falen te doorbreken ontvangen we de verhalen het liefst niet anoniem, tenzij dat de enige optie is. Deze verhalen worden op het festival in verschillende vormen gedeeld: soms (door jou) voorgelezen, soms opgehangen in de ruimte zodat bezoekers ze kunnen lezen.

Help met jouw faalverhaal het gesprek over afrekencultuur open te breken.

Stuur jouw faalverhaal vóór 31 maart in via dit formulier:

https://trialanderror.org/failurestoryfestival-inzending

Heb je vragen? Deze kun je richten aan [email protected].